border
นายสนอง สุขเกตุ: คนต้นแบบในการทำเตา 200 ลิตร
ตำบลหัวถนน อำเภอคลองขลุง จังหวัดกำแพงเพชร

นายสนอง สุขเกตุ: คนต้นแบบในการทำเตา 200 ลิตร

ก่อนที่คุณสนองเข้ามาเป็นตัวแทนครัวเรือนอาสานั้น คุณสนองเป็นคนดื่มเหล้ามาก และเล่นการพนันทุกชนิด โดยเฉพาะชนไก่ โดยจะไปบ่อนไก่ทุกๆ วันศุกร์ เสาร์ และอาทิตย์ เสียเงินสัปดาห์ประมาณ 300 - 500 บาท โดยเฉพาะช่วงที่แต่งงานใหม่ๆ

หลังจากเข้าร่วมโครงการกับ ปตท. คุณสนองได้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมตัวเองไปในทางที่ดีขึ้น เพราะเริ่มคิดได้ว่าตัวเองอายุมากแล้ว ขณะที่เดียวกันก็เริ่มเห็นว่าตนเองยังเดินตามหลังเพื่อนอยู่มาก จึงตัดสินใจเลิกไม่ไปบ่อน ไม่กินเหล้า ไม่สูบบุหรี่ ซึ่งคุณสนองได้เลิกอบายมุขทุกอย่างนั้นประมาณ 5-6 ปี ที่ผ่านมา เพราะว่าอยากจะอยากจะทำอะไรเป็นชิ้นเป็นอันบ้าง

การเข้ามาเป็นตัวแทนครัวเรือนอาสา ทำให้คุณสนองได้มีโอกาสได้ไปอบรมและศึกษาดูงานตามที่ต่างๆ แทนผู้ใหญ่บ้านอยู่หลายครั้ง ทำให้คุณสนองได้มีโอกาสพูดถึงหมู่บ้านหมู่ 4 ว่าหมู่บ้านของเราไม่มีอะไรเลย ไม่มีการทำอาชีพเสริมใดๆ เพราะมัวแต่ทำไร่ทำนาอย่างเดียว ไม่มีอาชีพเสริม และถ้าหากจะลงมือทำโครงการก็ถือเป็นความท้าทายในการทำงานตรงนี้ ทำให้มีโครงการ

รักษ์ป่า สร้างคน เพื่อน้อมถวายพระเจ้าอยู่หัวเข้ามาในพื้นที่ ซึ่งส่วนตัวคุณสนองคิดว่าควรจะทำอะไรถวายพระเจ้าอยู่หัวได้บ้าง เกิดมาควรทดแทนบุญคุณแผ่นดิน ควรทำอะไรให้มีสาระให้เกิดประโยชน์บ้าง จึงอยากจะทำโครงการนี้ และเมื่อชุมชนก็รับโครงการนี้ จึงทำให้คุณสนองมีความตั้งใจจริงที่จะทำโครงการนี้ เพราะคิดว่าเขาจะนำรายชื่อไปถวายในหลวง แล้วถ้าเราไม่ทำจริงๆเราจะมองหน้าเขาได้หรือ เหมือนเราไปโกหกเพราะองค์ท่าน และคิดว่าการไปไปโกหกเบื้องสูงมันไม่ควรจึงได้ตั้งปณิธานว่าจะทำ

หลังจากที่คุณสนองได้ไปดูงานไพรสารี ก็กลับมาพิจารณาดูภาวะเงื่อนไขภายในชุมชนของตัวเอง ทำให้เห็นจุดเด่นของชุมชนตัวเองคือ การมีไม้จำนวนมาก จึงคิดว่าจะทำอย่างไรสิ่งที่มี และการศึกษาเอง การไปดูงานตามที่ต่างๆที่ได้เอารูปแบบเตาหลายๆอย่างมาธิตให้ดู พอดูแล้วก็เห็นว่ามันก็ไม่ยากจนเกินไป คุณสนองจึงตัดสินใจเข้าร่วมโครงการ แต่พอเข้าร่วมโครงการในตอนแรกๆก็ไม่ได้ทำอย่างจริงๆจังๆ แต่พอมาคิดถึงการเอาชื่อไปทูลเกล้าถวายในหลวงก็เหมือนกับเป็นการโกหกเพราะองค์ท่านหากว่าเราไม่ได้ทำจริง จึงเริ่มต้นทำเตาอย่างจริงจัง โดยมีเจ้าหน้าที่จากโครงการรักษ์ป่าฯ มาสาธิตวิธีการทำในหมู่ 4 ครั้งนั้นก็มีชาวบ้านให้ความสนใจมาดูอย่างมากมาย จึงเป็นเป็นจุดเริ่มต้นที่ที่ทำให้คุณสนองเริ่มทำเตาถ่านอย่างจริงจัง

จากการที่คุณสนองได้ไปดูพื้นที่ไพรสาลีแล้วมาวิเคราะห์เปรียบเทียบกับเงื่อนไขภายในหมู่ 4 ซึ้งมีไม้มากมายตามคันคลองและหัวไร่ปลายนา อย่างเช่น ไม้ยูคา จึงคิดว่าเตาถ่าน 200 ลิตรน่าจะเหมาะกับหมู่บ้านของตน จึงเลือกทำ 2 อย่างคือเตาตั้งกับเตานอน แม้ว่าตอนแรกคุณสนองจะไม่แน่ใจว่าจะทำได้ แต่เมื่อเริ่มทำ ลองผิดลองถูกไปเรื่อยๆ จนได้ผลเป็นที่น่าพอใจ

คุณสนองได้เริ่มทำเตาเมื่อเดือนเมษายนปีนี้ ตอนนี้ทำเพิ่มอีกเตาในช่วง 2 เดือนต่อมา ที่ทำเพิ่มเพราะมีเป้าหมายว่าจะขยายผลให้แก่ชาวบ้านเพราะตัวเองเป็นแกนนำของหมู่บ้านจึงอยากที่จะส่งเสริมให้ชาวบ้านคนอื่นๆใช้และขยายผลไปทุกหมู่บ้าน เพราะตัวเองเป็นคณะทำงานของโครงการจึงควรจะมีเป้าหมายในการขยายผลต่อไป ตอนนี้คุณสนองมีอยู่ 5 เตาเป็นเตาตั้ง 3 เตา เตานอน 2 เตา

มีบทบาทในการเป็นผู้ถ่ายทอดความรู้แก่ชาวบ้าน มีชาวบ้านเข้ามาศึกษาดูงานในวันที่สาธิต 40 – 50 คน เพราะเห็นคุณสนองประสบความสำเร็จก็อยากจะทำตาม ต่อมาชาวบ้านบางคนก็มาหาคุณที่บ้านสอบถามวิธีการทำการใช้

ผลที่ตามมาพบว่า ภายในหมู่บ้านสามารถขยายผลได้ 9 หลังคาเรือน ส่วนภายนอกหมู่บ้านก็จะมีคณะครูโรงเรียนบ้านปลาบู่ทองในตำบลหัวถนนหมู่ 1 มาศึกษาดูงาน มีกลุ่มของต้นกล้าอาชีพ นอกจากนั้นก็จะมีญาติพี่น้องของคุณสนองที่ตำบลเทพนาครและจังหวัดกาฬสินธุ์ ซึ่งคุณสนองก็จะไปทำเตาให้หากชาวบ้านร้องขอ นอกจากนี้ก็ยังมีหมู่ 2 หมู่ 1 หมู่ 6 หมู่ 8 และหมู่ 9 ในตำบลหัวถนนที่อยากให้คุณสนองไปสาธิตและให้ความรู้ในการทำเตาต่อไป

คุณสนองสะท้อนว่า เพราะการทำบัญชีครัวเรือนร่วมกับการการทำถ่านนี้ ทำให้ตัวเองมีการพัฒนาตัวเองข้ามไปหลายขั้น มองเห็นข้อจำกัด สภาพปัญหาที่เกิดขึ้นในชุมชนของตนเองได้

 
นิตยา มูลจันทร์
 
นิตยา มูลจันทร์
นางนิตยา มูลจันทร์ ปัจจุบันอายุ 55ปี เกิดในครอบครัวชาวนา เมื่อแต่งงานก็เริ่มต้นครอบครัวโดยการทำไร่ ทำสวน จนปี 2545 เป็นจ...
อ่านต่อ
สนั่นและนางปราณี สิริสุทธิชัย
 
สนั่นและนางปราณี สิริสุทธิชัย
คุณสนั่นและคุณปราณีประกอบอาชีพทำสวน ส้มเขียวหวาน ส้มโอ มะม่วง ทำน้ำตาลมะพร้าว อีกทั้งยังได้ทำงานในชุมชนและประชุมประชา...
อ่านต่อ
สกุล รุ่มนาค
 
สกุล รุ่มนาค
ชีวิตเริ่มแรกประกอบอาชีพทำนา ต่อมาจึงทำสวนแบบแบผสมผสาน ได้เกิดการซึมซับความรู้ของบรรพบุรุษในการทำสวนผสมผสานในการปลูกพืช...
อ่านต่อ